Çocukların bir kıyafete bağlanmasının sebebi çoğu zaman üzerindeki figür. Kamyonlu sweatshirt, ayıcıklı takım, kirazlı aplike, arkasında peluş kedi olan yelek. Sabah "Bugün kamyonlu olanı giyeceğim" diye tutturan bir çocuk için o figürün birkaç yıkamada çatlayıp soluk bir lekeye dönüşmesi küçük bir trajedi. Anne baba için de takımın bir sezon dolmadan eski görünmesi demek.
İyi haber şu: Baskı, nakış ve aplikelerin ömrünü belirleyen şey çoğu zaman ürünün kendisi kadar nasıl yıkandığı ve kurutulduğu. Bu yazıda önce takımındaki süslemenin hangisi olduğunu nasıl anlayacağını anlattık. Sonra her biri için yıkama, kurutma ve ütü kurallarını, oluşan küçük hasarları evde nasıl onarabileceğini bir araya getirdik. Yazının içinde süsleme türünü seçip bakımını hemen görebileceğin etkileşimli bir bölüm de var.

Önce takımındaki süslemeyi tanı
Çocuk kıyafetlerinde "baskı" dediğimiz şey aslında birkaç farklı teknik. Her biri kumaşa farklı şekilde tutunuyor ve bu yüzden her birinin hassas olduğu nokta da farklı. Birini çatlatan şey diğerine hiçbir şey yapmayabiliyor. O yüzden bakımın ilk adımı, takımın üzerindeki süslemenin hangisi olduğunu bilmek.

Plastisol baskı
Çocuk kıyafetlerindeki canlı renkli, net hatlı baskıların çoğu plastisol. Mürekkep kumaşın içine işlemek yerine üzerinde ince bir tabaka oluşturuyor. Dokunduğunda hafif kabarık, kauçuğa benzer bir yüzey hissediyorsun. Renkleri çok canlı ve dayanıklı, ama yüksek ısı ve fazla esnetme en büyük düşmanı. Çatlayan baskıların büyük bölümü bu türden.
Transfer baskı
Önceden hazırlanmış bir desenin ısı ve basınçla kumaşa yapıştırılması. İnce, düz bir film gibi görünüyor, kenarına yakından bakınca kumaştan ayrılan ince bir çizgi fark ediliyor. Zayıf noktası kenarlar. Yüksek ısı ve sert kimyasallar yapıştırıcıyı zayıflatıp kenarların kalkmasına yol açabiliyor.
Su bazlı baskı
Mürekkep kumaşın liflerine işliyor. Bu yüzden dokununca neredeyse hiç hissedilmiyor ve kumaşın yumuşaklığını bozmuyor. Çatlama sorunu yok denecek kadar az. Zamanla hafif solması ise normal ve ters çevirip gölgede kurutmak bunu geciktiriyor.
Nakış
Desenin iplikle kumaşa işlenmesi. Kabarık, dokulu ve çok şık bir görünüm veriyor. İç yüzüne baktığında ipliklerin arkasını ve çoğu zaman beyaz bir tela görüyorsun. Nakış çatlamaz ama takılır. Fermuar, cırt cırt ya da sert bir yüzeye sürtündüğünde iplikler çekilip dışarı çıkabiliyor.
Aplike
Ayrı bir kumaş parçasının kesilip kıyafetin üzerine dikilmesi. Kiraz, çiçek, kalp gibi figürler sıklıkla aplike olarak yapılıyor. Kenarları genelde zikzak ya da düz bir dikişle tutturulmuş. Aplikenin ömrü o kenar dikişinin ömrü kadar. Küçük bir açılma erken fark edilirse büyümeden durdurulabiliyor.
Peluş figür
Yumuşak, dolgulu, üç boyutlu figürler. Kulaklar, burunlar, kuyruklar. Çocukların en çok sevdiği ama en hassas süsleme türü. Peluş tüyler genelde sentetik olduğu için ısıyla erir ve sertleşir. Fazla sıkma ve ezilme de figürün şeklini bozuyor.
Takımındaki süsleme hangisi? Bakımını gör
Takımın üzerindeki baskı ya da süslemeyi seç. Nasıl tanınır, nasıl yıkanır, ütü ve kurutmada nelere dikkat edilir, hepsi aşağıda.
Baskı neden çatlar, nakış neden bozulur?
Süslemelerin yıpranmasının arkasında hemen her zaman aynı beş sebep var. Bunları bilmek, neden bazen tek bir yıkamanın bile fark yarattığını açıklıyor.
- Isı: Yüksek sıcaklıkta yıkama, kurutma makinesi ve baskının üstünden geçen ütü. Plastisol baskıyı sertleştirip çatlatıyor, transferin yapıştırıcısını zayıflatıyor, peluşu eritiyor.
- Sürtünme: Makinede kot pantolonlar, fermuarlı montlar ve cırt cırtlı parçalarla birlikte dönen bir sweatshirt'ün ön yüzü sürekli zımparalanıyor. Baskı aşınıyor, nakışın iplikleri çekiliyor.
- Esnetme: Islak baskı kuru baskıdan daha hassas. Islak bir sweatshirt'ü burarak sıkmak ya da baskılı bölgeden tutup çekiştirmek çatlağı başlatıyor.
- Kimyasallar: Çamaşır suyu, sert leke çıkarıcılar ve fazla yumuşatıcı baskının rengini ve yapışmasını etkiliyor.
- Zaman: Her baskı zamanla bir miktar yıpranıyor. Ama doğru bakımla bu süre aylardan yıllara uzayabiliyor.
Yıkamadan önce: ters çevir
Baskılı bir takım için yapabileceğin en basit ve en etkili şey, makineye atmadan önce onu ters çevirmek. Böylece baskı, nakış ya da aplike içeride kalıyor ve makinede diğer çamaşırlara, tambura sürtünmüyor. Sürtünmenin çok büyük bir kısmı kumaşın ters yüzüne gidiyor.

Ters çevirirken birkaç küçük şeyi de alışkanlık haline getirebilirsin:
- Ceplerdeki taş, kalem ve küçük oyuncakları çıkar.
- Fermuarları kapat, cırt cırtları yapıştır. Açık kalan bir fermuar makinede diğer kıyafetlerin baskısını çizebiliyor.
- Nakışlı, aplikeli ve peluş figürlü parçaları bir yıkama filesine koy.
- Baskılı takımları kot, havlu ve mont gibi ağır ve sert parçalarla birlikte yıkama.
Yıkama: sıcaklık, program ve deterjan
Baskılı çocuk kıyafetleri için altın kural 30 derece. Çoğu leke zaten bu sıcaklıkta çıkıyor, baskı da ısıdan korunuyor. Makinende hassas program ya da pamuklu programın düşük devirli bir seçeneği varsa onu kullan. Sıkma devrini çok yüksek tutma. Yüksek devir kumaşı tambura bastırıp baskıyı zımparalıyor.
Deterjan olarak sıvı deterjan toz deterjana göre daha nazik. Toz deterjan tam çözülmediğinde baskının üzerinde beyaz izler bırakabiliyor. Yumuşatıcıyı ölçülü kullan. Fazlası hem transfer baskıların yapışmasını zayıflatıyor hem de pamuğun nefes almasını azaltıyor. Çamaşır suyu ise baskılı ve renkli çocuk kıyafetlerine hiç girmesin.
Makineyi tıka basa doldurmamak da önemli. Çok dolu bir makinede kıyafetler sıkışıp birbirine daha çok sürtünüyor, durulama da tam yapılamıyor. Genel yıkama kurallarını ve renkli çamaşırların nasıl ayrılacağını çocuk takımı yıkama rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Kurutma: baskının en çok zarar gördüğü an
Baskıların çoğu yıkamada değil kurutma makinesinde çatlıyor. Tamburun sıcağı plastisol baskıyı sertleştiriyor, kumaş kuruduğu için biraz çekiyor ve esnekliğini kaybeden baskı bu çekmeye dayanamıyor. Bu yüzden baskılı takımları mümkün olduğunca askıda ya da düz bir zeminde kurut.
- Silkele ve düzelt. Makineden çıkan takımı birkaç kez silkele, baskılı bölgeyi elinle düzelt. Böylece kırışık baskı kurumadan dikleşir.
- Kaloriferin üstüne koyma. Kaloriferin doğrudan sıcağı da kurutma makinesi kadar zarar verebiliyor. Kurutmalığı kaloriferin yakınına koymak yeterli.
- Güneşte bırakma. Uzun süre doğrudan güneş renkleri soldurabiliyor. Ters çevrilmiş halde kurutmak bunu da azaltıyor.
- Kurutma makinesi şartsa. En düşük ısı ve en kısa programı seç, takımı tam kurumadan, hafif nemliyken çıkarıp askıda bitir.
Ütü: çoğu zaman hiç gerek yok
İyi silkelenip düzgün asılan pamuklu bir takım çoğu zaman ütü istemiyor. Ama kırışık bir gömlek yakası ya da özel bir gün için ütü gerekiyorsa dört kural yeterli.

- Ters çevir. Baskılı yüz ütü masasına baksın.
- Araya bez koy. İnce pamuklu bir bez ya da eski bir yastık kılıfı yeterli.
- Düşük ısı. Sentetik ya da tek nokta ayarı. Buharı baskılı bölgede kapat.
- Doğrudan değme. Ütü tabanı baskının üstüne hiçbir zaman doğrudan değmesin. Eriyen baskı hem takımı hem ütüyü bozar.
Nakışlı ürünlerde ters yüzden ütülerken altına katlanmış bir havlu sermek nakışın ezilmesini önlüyor ve kabarık kalmasını sağlıyor. Peluş figürlü parçalar ise hiç ütülenmemeli.
Leke çıkarırken baskıyı koru
Çocuk kıyafetinde lekeler çoğu zaman tam da baskının üstüne düşüyor, çünkü göğüs bölgesi yemek sırasında en çok kirlenen yer. Baskının üzerindeki lekeyi çıkarırken birkaç şeye dikkat et:
- Baskının üstünü sert bir fırçayla ovma. Parmak ucuyla ya da yumuşak bir diş fırçasıyla nazikçe çalış.
- Leke çıkarıcıyı baskının üzerine uygulamadan önce kumaşın görünmeyen bir yerinde dene.
- Leke çıkarıcıyı baskının üzerinde çok uzun süre bekletme. Mümkünse lekeyi ters yüzden çalış.
- Leke çıkmadıysa takımı kurutma makinesine koyma. Isı lekeyi kalıcı hale getiriyor.
Hasar olduysa: evde yapılabilecek küçük onarımlar
Tüm özene rağmen bir gün baskının kenarında bir kalkma ya da nakışta bir iplik fark edebilirsin. Erken müdahale edildiğinde bu küçük hasarların çoğu büyümeden duruyor.
Kenarı kalkan transfer baskı
Baskının üstüne bir pişirme kâğıdı koy, ütüyü buharsız ve orta ısıda birkaç saniye bastır. Ütüyü kaydırma, sadece bastırıp kaldır. Kenar çoğu zaman yeniden yapışıyor. Soğuduktan sonra kâğıdı kaldır.
Çatlayan plastisol baskı
Çatlamış bir baskıyı eski haline getirmek mümkün değil, ama ilerlemesini durdurmak mümkün. Bundan sonraki yıkamalarda mutlaka ters çevir, kurutma makinesinden uzak tut ve baskılı bölgeyi esnetme. Böylece çatlaklar yayılmıyor.
Nakıştan çıkan iplik
Nakıştan dışarı uzayan bir iplik görürsen kesinlikle çekme. Çekilen iplik nakışın bir bölümünü sökebiliyor. Küçük bir makasla dipten kesmek yeterli.
Kenarı açılan aplike
Aplikenin kenar dikişinde küçük bir açılma gördüğünde, aplike renginde bir iplikle birkaç küçük dikiş at. Bu birkaç dikiş, açılmanın yıkamalarla büyümesini önlüyor.
Ezilen peluş figür
Kuruduktan sonra figürün tüylerini parmaklarınla ya da yumuşak bir fırçayla tüylerin yönüne doğru tarayarak kabart. Dolgu topaklanmışsa figürü avuçlarının arasında hafifçe yoğurarak eski şekline getirebilirsin.
Saklarken de baskıyı düşün
Baskılı takımları katlarken baskının tam ortasından katlamamaya çalış. Sürekli aynı yerden katlanan bir baskı zamanla o çizgiden çatlamaya başlıyor. Sezon sonunda kaldıracağın takımları temiz ve tamamen kuru halde, ters çevrilmiş olarak ve kalorifer gibi sıcak bir yerden uzakta sakla. Sıcak ortamda baskılı yüzeyler birbirine yapışabiliyor.
Baskılı, nakışlı ve aplikeli takımlar
Cocumix'te takımları alırken kumaşın kalitesine ve pamuk oranına bakıyoruz, bazı ürünlerimiz %100 pamuk. Baskılı, nakışlı, aplikeli ve peluş figürlü takımlarımızın bakımı için yukarıdaki kurallar yeterli. Kendi çocuğunun takımında hangi süsleme olduğunu anlamak için ürün sayfasındaki açıklamaya da bakabilirsin.




Sık sorulan sorular
Baskılı tişört kaç derecede yıkanır?
Baskılı çocuk kıyafetleri için 30 derece en güvenli sıcaklık. Kıyafeti ters çevirip hassas programda ya da düşük devirli bir pamuklu programda yıkamak baskının ömrünü uzatıyor.
Baskılı kıyafet kurutma makinesine atılır mı?
Mümkünse atılmamalı. Kurutma makinesinin sıcağı özellikle plastisol baskıları sertleştirip çatlatabiliyor. Makine kullanmak şartsa en düşük ısıyı seç ve kıyafeti hafif nemliyken çıkarıp askıda kurutmayı bitir.
Çatlayan baskı düzelir mi?
Çatlamış bir plastisol baskı eski haline dönmüyor. Ancak ters çevirerek yıkamak, kurutma makinesinden uzak tutmak ve baskıyı esnetmemek çatlakların büyümesini önlüyor.
Baskılı kıyafet ütülenir mi?
Ütülenebilir ama ters yüzden, araya ince bir bez koyarak ve düşük ısıda. Ütü tabanı baskının üstüne hiçbir zaman doğrudan değmemeli. Peluş figürlü parçalar ise hiç ütülenmemeli.
Nakışlı kıyafet nasıl yıkanır?
Ters çevrilmiş halde, bir yıkama filesinin içinde ve 30-40 derecede. Fermuarlı ve cırt cırtlı parçalarla birlikte yıkanmaması nakış ipliklerinin takılıp çekilmesini önlüyor.
Yumuşatıcı baskıya zarar verir mi?
Ölçülü kullanıldığında genelde sorun olmuyor. Fazla yumuşatıcı ise transfer baskıların yapıştırıcısını zayıflatabiliyor ve kenarların kalkmasına yol açabiliyor. Baskılı çocuk kıyafetlerinde az yumuşatıcı yeterli.
Takımının bakımıyla ilgili merak ettiğin bir şey olursa WhatsApp'tan yazman yeterli, birlikte bakalım.

